Ông Công ông Táo là ai?
Theo tín ngưỡng dân gian Việt Nam, ông Công ông Táo (còn gọi là Táo quân) là vị thần cai quản bếp núc và mọi việc trong gia đình. Mỗi năm vào ngày 23 tháng Chạp âm lịch, Táo quân cưỡi cá chép bay về trời để báo cáo với Ngọc Hoàng những việc tốt, xấu của gia chủ trong suốt một năm. Vì vậy, các gia đình làm lễ tiễn ông Táo thật chu đáo, mong một năm mới bình an, may mắn.
Lễ ông Công ông Táo cũng được xem là cột mốc mở đầu những ngày Tết, khi nhà nhà bắt đầu dọn dẹp, sắm sửa. Lễ ông Công ông Táo sắp tới rơi vào thứ Bảy, ngày 30/01/2027 dương lịch, tức 23 tháng Chạp năm Bính Ngọ.
Sự tích ông Công ông Táo
Truyền thuyết kể rằng có hai vợ chồng Trọng Cao và Thị Nhi. Vì hiếm muộn, Trọng Cao hay buồn phiền, nóng giận, một lần đánh vợ khiến Thị Nhi bỏ đi và sau đó lấy chồng mới là Phạm Lang. Trọng Cao hối hận, đi tìm vợ, đến khi hết tiền phải đi ăn xin và tình cờ ghé đúng nhà Thị Nhi. Thị Nhi nhận ra chồng cũ, thương tình mời vào cho ăn. Sợ Phạm Lang hiểu lầm, nàng giấu Trọng Cao trong đống rơm sau bếp.
Phạm Lang về nhà, đốt đống rơm lấy tro bón ruộng. Trọng Cao chết cháy, Thị Nhi thương xót nhảy vào lửa, Phạm Lang cũng nhảy theo. Ngọc Hoàng cảm động trước tình nghĩa của ba người, phong họ làm Táo quân cai quản việc bếp núc. Đó là lý do bộ mũ cúng ông Táo gồm hai mũ đàn ông và một mũ đàn bà, và hình ảnh “hai ông một bà” trở nên quen thuộc.
Cúng ông Công ông Táo ngày nào, giờ nào?
Lễ cúng chính là ngày 23 tháng Chạp. Tuy nhiên, vì bận rộn, nhiều gia đình cúng sớm từ ngày 21 hoặc 22 tháng Chạp. Theo quan niệm dân gian, nên cúng xong trước 12 giờ trưa ngày 23, vì Táo quân cần lên đường kịp giờ. Không nên cúng sau ngày 23.
Việc chọn giờ cụ thể tùy theo phong tục từng nhà; điều quan trọng là thành tâm, sạch sẽ và chuẩn bị chu đáo.
Mâm cúng ông Táo gồm những gì?
| Lễ vật | Ý nghĩa, ghi chú |
|---|---|
| Bộ mũ áo Táo quân | Hai mũ ông, một mũ bà, kèm áo và hia; miền Nam thường dùng một bộ áo giấy đơn giản hơn |
| Cá chép | “Phương tiện” đưa Táo quân về trời; miền Bắc thường dùng 1 hoặc 3 con cá sống |
| Hương, hoa, đèn nến | Không thể thiếu trong mọi lễ cúng |
| Trái cây | Mâm ngũ quả hoặc trái cây tươi theo mùa |
| Mâm cỗ | Gà luộc, xôi, giò, canh, món xào; hoặc mâm chay tùy gia đình |
| Vàng mã | Đốt sau khi cúng xong, cùng bộ mũ áo |
Một số vùng còn có thêm kẹo kéo, chè, bánh ngọt. Mâm cúng không cần cầu kỳ, quan trọng là sạch sẽ, gọn gàng.
Những việc cần làm và nên tránh dịp ông Táo về trời
Nên làm
- Dọn dẹp bếp và bàn thờ trước khi cúng, vì bếp là nơi Táo quân cai quản.
- Bao sái bát hương (lau dọn, rút bớt chân hương) nếu gia đình có thói quen làm vào dịp này.
- Thả cá chép đúng cách: thả ở ao, hồ, sông sạch, thả nhẹ từ thấp xuống, không ném cả túi nilon.
- Hóa vàng mã sau khi hương tàn, gom tro gọn gàng.
Nên tránh
- Cúng muộn sau ngày 23 tháng Chạp.
- Thả cá từ trên cầu cao xuống, thả nơi nước bẩn hoặc vứt rác, túi nilon xuống sông hồ.
- Để bếp bừa bộn, bẩn thỉu trong ngày cúng.
Từ ngày tiễn ông Táo đến đêm giao thừa là khoảng thời gian rộn ràng nhất trong năm, khi mọi gia đình cùng khép lại năm cũ và chuẩn bị đón Tết Nguyên Đán.
Ông Táo các năm tới là ngày nào?
| Năm | Dương lịch | Âm lịch | Còn lại |
|---|---|---|---|
| 2027 | thứ Bảy, 30/01/2027 | 23 tháng Chạp (Bính Ngọ) | 105 ngày |
| 2028 | thứ Tư, 19/01/2028 | 23 tháng Chạp (Đinh Mùi) | 459 ngày |
| 2029 | thứ Ba, 06/02/2029 | 23 tháng Chạp (Mậu Thân) | 843 ngày |
| 2030 | thứ Bảy, 26/01/2030 | 23 tháng Chạp (Kỷ Dậu) | 1197 ngày |
| 2031 | thứ Năm, 16/01/2031 | 23 tháng Chạp (Canh Tuất) | 1552 ngày |
| 2032 | thứ Tư, 04/02/2032 | 23 tháng Chạp (Tân Hợi) | 1936 ngày |
Hỏi đáp về Ông Táo
Ông Táo 2027 vào ngày nào, thứ mấy?
Ông Công ông Táo 2027 rơi vào thứ Bảy, 30/01/2027 dương lịch, tức 23 tháng Chạp năm Bính Ngọ âm lịch.
Còn bao nhiêu ngày nữa đến Ông Táo?
Tính đến hôm nay còn 105 ngày nữa là đến Ông Công ông Táo (30/01/2027). Số ngày được cập nhật mỗi ngày theo giờ Việt Nam.
Ông Táo 2028 vào ngày nào?
Ông Công ông Táo năm 2028 rơi vào thứ Tư, 19/01/2028 (23 tháng Chạp năm Đinh Mùi).
Cúng ông Công ông Táo vào ngày nào, giờ nào?
Lễ cúng chính diễn ra vào ngày 23 tháng Chạp âm lịch, nhiều gia đình có thể cúng sớm hơn từ ngày 21 hoặc 22. Theo quan niệm dân gian, nên cúng xong trước 12 giờ trưa ngày 23 vì đó là lúc Táo quân lên đường về trời.
Vì sao cúng ông Táo phải có cá chép?
Theo dân gian, cá chép là phương tiện đưa Táo quân về trời, gắn với hình ảnh “cá chép hóa rồng”. Vì vậy sau lễ cúng, gia đình thường thả cá chép ra ao, hồ, sông để tiễn ông Táo.
Cúng ông Táo cần chuẩn bị những gì?
Lễ vật cơ bản gồm bộ mũ áo Táo quân (hai mũ ông, một mũ bà), cá chép sống hoặc cá chép giấy, hương, hoa, trái cây, vàng mã và một mâm cỗ mặn hoặc chay tùy gia đình.
Ngày ông Công ông Táo có được nghỉ không?
Không. Ngày 23 tháng Chạp không phải ngày nghỉ lễ chính thức theo Bộ luật Lao động, người lao động vẫn đi làm bình thường.
Thả cá chép ông Táo thế nào cho đúng?
Sau khi cúng, nên thả cá chép ở ao, hồ, sông sạch gần nhà, thả nhẹ nhàng từ thấp xuống. Không ném cả túi nilon xuống nước và không thả nơi nước bẩn để bảo vệ môi trường.
