Rằm tháng Giêng là gì?
Rằm tháng Giêng, còn gọi là Tết Nguyên Tiêu hay Tết Thượng Nguyên, là ngày 15 tháng Giêng âm lịch, đêm trăng tròn đầu tiên của năm mới. Với người Việt, đây là một trong những ngày lễ quan trọng nhất sau Tết Nguyên Đán, gắn liền với câu nói quen thuộc: “Lễ Phật quanh năm không bằng rằm tháng Giêng”.
Rằm tháng Giêng 2027 rơi vào thứ Bảy, ngày 20/02/2027 dương lịch. Đây là dịp các gia đình làm lễ cúng gia tiên, đi chùa cầu an cho một năm mới bình an, thuận lợi.
Ý nghĩa của Tết Nguyên Tiêu
“Nguyên” nghĩa là đầu tiên, “tiêu” nghĩa là đêm, Nguyên Tiêu là đêm rằm đầu tiên của năm. Theo quan niệm phương Đông, trăng tròn tượng trưng cho sự viên mãn, đủ đầy. Vì vậy, rằm tháng Giêng mang ý nghĩa cầu mong một năm trọn vẹn, gia đình hạnh phúc, công việc hanh thông.
Rằm tháng Giêng còn gắn với văn hóa Phật giáo. Nhiều chùa tổ chức lễ cầu an, dâng sao giải hạn, tụng kinh đầu năm, thu hút đông đảo người dân và phật tử.
Ở Việt Nam, rằm tháng Giêng cũng là dịp tổ chức Ngày thơ Việt Nam với nhiều hoạt động ngâm thơ, giao lưu thơ ca. Nhắc đến ngày này, nhiều người lại nhớ bài thơ “Rằm tháng Giêng” (Nguyên tiêu) nổi tiếng của Chủ tịch Hồ Chí Minh với hình ảnh “xuân giang, xuân thủy tiếp xuân thiên”.
Phong tục ngày rằm tháng Giêng của người Việt
- Cúng gia tiên: các gia đình chuẩn bị mâm cỗ, hương hoa thắp hương tưởng nhớ ông bà tổ tiên.
- Đi chùa lễ Phật, cầu an: chùa chiền thường rất đông người từ chiều 14 đến hết ngày rằm.
- Ăn chay, làm việc thiện: nhiều người chọn ăn chay, phóng sinh, giúp đỡ người khó khăn.
- Thả đèn hoa đăng, ngắm trăng: ở một số nơi có hoạt động thả đèn, rước đèn vào đêm rằm.
- Lễ hội Nguyên Tiêu của cộng đồng người Hoa: tại TP.HCM, khu vực Chợ Lớn thường rực rỡ với đèn lồng, múa lân và các hoạt động ở hội quán, chùa người Hoa.
Mâm cúng rằm tháng Giêng gồm những gì?
Mâm cúng tùy theo điều kiện và phong tục mỗi gia đình, không nhất thiết phải cầu kỳ:
| Loại mâm cúng | Gợi ý món |
|---|---|
| Mâm cúng Phật (chay) | Hoa tươi, trái cây, xôi, chè, bánh trôi, các món đậu, rau củ |
| Mâm cúng gia tiên (mặn) | Gà luộc, xôi gấc, giò chả, canh măng, món xào, nem |
| Mâm cúng gia tiên (chay) | Xôi, chè, nem chay, đậu phụ, rau củ xào, canh nấm |
| Lễ vật chung | Hương, đèn nến, hoa, nước sạch, trầu cau, rượu |
Chè trôi nước, bánh trôi, bánh chay thường được chọn vì hình tròn, mang ý nghĩa đoàn viên, viên mãn.
Gợi ý đi chùa và chuẩn bị ngày rằm
- Chọn trang phục lịch sự, kín đáo khi đi chùa, tránh quần áo ngắn, hở.
- Đi sớm hoặc tránh giờ cao điểm: các chùa lớn thường rất đông vào tối 14 và sáng 15 tháng Giêng.
- Giữ gìn tư trang: ở nơi đông người, hãy cẩn thận ví, điện thoại.
- Thắp hương vừa đủ, không đốt nhiều vàng mã ở chùa; nhiều chùa khuyến khích dâng hoa quả thay vì đồ mã.
- Chuẩn bị lễ vật từ hôm trước: mua hoa, trái cây vào ngày 13 hoặc 14 để tránh giá tăng.
Rằm tháng Giêng khép lại những ngày vui xuân, để mỗi người bắt đầu một năm mới với tâm thế an yên và nhiều hy vọng.
Rằm tháng Giêng các năm tới là ngày nào?
| Năm | Dương lịch | Âm lịch | Còn lại |
|---|---|---|---|
| 2027 | thứ Bảy, 20/02/2027 | 15 tháng Giêng (Đinh Mùi) | 126 ngày |
| 2028 | thứ Tư, 09/02/2028 | 15 tháng Giêng (Mậu Thân) | 480 ngày |
| 2029 | thứ Ba, 27/02/2029 | 15 tháng Giêng (Kỷ Dậu) | 864 ngày |
| 2030 | thứ Bảy, 16/02/2030 | 15 tháng Giêng (Canh Tuất) | 1218 ngày |
| 2031 | thứ Năm, 06/02/2031 | 15 tháng Giêng (Tân Hợi) | 1573 ngày |
| 2032 | thứ Tư, 25/02/2032 | 15 tháng Giêng (Nhâm Tý) | 1957 ngày |
Hỏi đáp về Rằm tháng Giêng
Rằm tháng Giêng 2027 vào ngày nào, thứ mấy?
Rằm tháng Giêng 2027 rơi vào thứ Bảy, 20/02/2027 dương lịch, tức 15 tháng Giêng năm Đinh Mùi âm lịch.
Còn bao nhiêu ngày nữa đến Rằm tháng Giêng?
Tính đến hôm nay còn 126 ngày nữa là đến Rằm tháng Giêng (20/02/2027). Số ngày được cập nhật mỗi ngày theo giờ Việt Nam.
Rằm tháng Giêng 2028 vào ngày nào?
Rằm tháng Giêng năm 2028 rơi vào thứ Tư, 09/02/2028 (15 tháng Giêng năm Mậu Thân).
Cúng rằm tháng Giêng vào ngày nào, giờ nào?
Lễ cúng chính vào ngày 15 tháng Giêng âm lịch, nhiều gia đình cúng từ chiều ngày 14. Không có giờ bắt buộc, phần lớn gia đình chọn buổi sáng hoặc trước buổi trưa ngày rằm để thắp hương.
Rằm tháng Giêng 2027 có ý nghĩa gì?
Đây là đêm trăng tròn đầu tiên của năm Đinh Mùi, tượng trưng cho sự viên mãn. Người Việt cúng gia tiên, đi chùa cầu an với mong muốn cả năm bình an, đủ đầy.
Rằm tháng Giêng có được nghỉ không?
Không. Rằm tháng Giêng không phải ngày nghỉ lễ chính thức theo Bộ luật Lao động, người lao động vẫn đi làm bình thường.
Mâm cúng rằm tháng Giêng gồm những gì?
Mâm cúng gia tiên thường có hương, hoa, trái cây, xôi, chè và các món mặn như gà luộc, giò, canh; nhiều gia đình chọn mâm cỗ chay. Bàn thờ Phật nên dùng lễ chay.
Vì sao nói “Lễ Phật quanh năm không bằng rằm tháng Giêng”?
Câu nói dân gian này thể hiện quan niệm rằm tháng Giêng là ngày rằm quan trọng nhất trong năm. Đi chùa, cầu an vào ngày này được tin là mang lại bình an, may mắn cho cả năm.